• Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sławoborzu
  • Rejony Pracy Socjalnej

Przemoc w rodzinie

Opublikowano: poniedziałek, 23, listopad 2015

 

PREAMBUŁA

„Uznając, że przemoc w rodzinie narusza podstawowe prawa człowieka, w tym prawo do życia i zdrowia oraz poszanowanie godności osobistej, a władze publiczne mają obowiązek zapewnić wszystkim obywatelom równe traktowanie i poszanowanie ich praw i wolności, a także w celu zwiększania skuteczności przeciwdziałania przemocy w rodzinie stanowi się, co następuje:”.

Zjawisko przemocy w rodzinie jest jednym z poważniejszych zaburzeń życia społecznego. Pod pojęciem przemocy w rodzinie należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, tj.: małżonka, wstępnego, zstępnego, rodzeństwa, powinowatego w tej samej linii lub stopniu, osoby pozostające w stosunku przysposobienia oraz jej małżonka, a także osoby pozostające we wspólnym pożyciu oraz innej osoby wspólnie zamieszkującej lub gospodarującej, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.  

Przemoc zaczyna się czasami od małych gestów, czynów – narzucania woli, braku zgody na kompromis, manipulacji, wywierania wpływu, poniżania, ośmieszania, izolowania, deprecjonowania, wykorzystywania, wymuszania.

Pojęcie przemocy zawiera cztery podstawowe kryteria, na podstawie których, najczęściej, rozpoznaje się przemoc w rodzinie. Są to:

  • intencjonalność,
  • dysproporcje sił,
  • naruszanie praw i godności drugiej osoby,
  • powodowanie bólu i cierpienia.

 

Przemoc może wydarzyć się bez względu na:

  • poziom wykształcenia,
  • kariery zawodowej,
  • prestiżu społecznego,
  • statusu ekonomicznego.

 

Rodzaje przemocy w rodzinie.

Przemoc w rodzinie może przybierać różne formy i dokonywać się przy pomocy różnych instrumentów:

  • przemoc fizyczna – są to wszelkie działania polegające na użyciu siły i prowadzące do naruszenia nietykalności cielesnej, nieprzypadkowych urazów, siniaków, zranień, stłuczeń czy złamań w wyniku wcześniejszego doznania bezpośredniego uszkodzenia ciała;
  • przemoc psychiczna – to umyślne działania wykorzystujące nie siłę fizyczną, lecz mechanizmy psychologiczne, powodujące zachwianie pozytywnego obrazu własnej osoby u ofiary, obniżenie u niej poczucia własnej wartości, pojawienie się stanów lękowych i nerwic.
  • przemoc seksualna – polega na wymuszaniu niechcianych przez osobę doznającą przemocy zachowań w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych sprawcy.
  • przemoc ekonomiczna – to działania prowadzące do całkowitego finansowego uzależnienia ofiary od sprawcy.
  • zaniedbywanie – może występować w formie fizycznej, emocjonalnej lub psychicznej, ekonomicznej, jak również, gdy podstawowe potrzeby zarówno dziecka jak i osoby dorosłej ( w tym przypadku osoby starszej oraz niepełnosprawnej) nie są zaspokajane przez osoby za to odpowiedzialne. Jest to naruszenie obowiązku opieki ze strony bliskich osób.

 

Przemoc w rodzinie – podstawy prawne.

 

PRAWO POLSKIE

Ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późń. zm.).

Ustawa z dnia 10 czerwca 2010r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 842)

 

Ścigane prawem przestępstwa w zakresie przemocy domowej:

  • przestępstwo znęcania – art. 207 kodeksu karnego,
  • uszkodzenie ciała – (art. 156 k.k . lub art. 157 par. 1 i 2 k.k.),
  • pozostawienie osoby, co do której istnieje obowiązek sprawowania opieki, w sytuacjach bezpośrednio zagrażających jej życiu lub zdrowiu (art. 160 §2 k.k.),
  • grożenie popełnieniem przestępstwa na szkodę innej osoby lub osoby najbliższej, jeśli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona (art. 190 k.k),
  • zmuszanie do określonych zachowań (art. 191 § 1 k.k.),
  • zgwałcenie ( art. 197 k.k.),
  • nakłanianie i zmuszanie do czynów nierządnych przy wykorzystaniu stosunku zależności (art. 199 k.k.),
  • doprowadzenie małoletniego poniżej lat 15 do obcowania płciowego lub do poddania czy wykonania innej czynności seksualnej, lub utrwalanie treści pornograficznych z udziałem małoletniego (art. 200 k.k.),
  • rozpijanie małoletniego w drodze dostarczania napoju alkoholowego, ułatwiania lub nakłaniania do spożycia takiego napoju (art. 208 k.k.),
  • uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego ( art. 209 k.k.),
  • porzucenie małoletniego lub osoby nieporadnej pod względem psychicznym lub fizycznym (art. 210 k.k.),
  • uprowadzenie lub zatrzymanie małoletniego lub osoby nieporadnej pod względem psychicznym czy fizycznym wbrew woli osoby powołanej do opieki czy nadzoru (art. 211 k.k.),
  • zniewaga (art. 216 § 1 k.k.),
  • naruszenie nietykalności cielesnej (art. 217 k.k.),
  • kradzież na szkodę osoby najbliższej (art. 278 § 4 k.k.) lub kradzież z włamaniem (art. 279 k.k.),
  • przywłaszczenie (art. 284 k.k.) lub niszczenie mienia (art. 288 k.k.)

 

AKTY MIĘDZYNARODOWE

 

a)      Powszechna Deklaracja Praw Człowieka przyjęta dnia 10 grudnia 1948r,

b)      Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966r. (Dz. U. z 1977r. Nr 38, poz. 167),

c)      konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 18 grudnia 1979r. (Dz. U. z 1982r. Nr 10, poz. 71),

d)     konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r. (Dz. U.  z 1991r. Nr 120, poz. 526),

e)      deklaracja o eliminacji przemocy wobec kobiet z dnia 20 grudnia 1993r. (rezolucja 48/104 Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych),

f)       konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993r. Nr 61, poz. 284),

g)      konwencja Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych z dnia 12 lipca 2007r.,

h)      rekomendacja Komitetu Ministrów nr R (85)4 w sprawie przemocy w rodzinie z dnia 26 marca 1985r.,

i)       rekomendacja Komitetu Ministrów nr R (90)2 w sprawie reakcji społecznych na przemoc w rodzinie z dnia 15 stycznia 1990r.,

j)       rekomendacja Komitetu Ministrów nr (1991)11 w sprawie wykorzystania seksualnego dzieci i młodzieży, pornografii i prostytucji dziecięcej oraz handlu dziećmi z dnia 9 września 1991r.,

k)      rekomendacja Komitetu Ministrów R (2001)16 w sprawie ochrony dzieci przed wykorzystaniem seksualnym z dnia 31 października 2001r.,

l)       rekomendacja Komitetu Ministrów R (2002)5 w sprawie ochrony kobiet przed przemocą z dnia 30 kwietnia 2002r.,

m)    rekomendacja Zgromadzenia Parlamentarnego 1666 (2004)1 w sprawie ogólnoeuropejskiego zakazu stosowania kar cielesnych wobec dzieci z dnia 23 czerwca 2004r.,

n)      rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego 1624 (2008) – Zapobiegać pierwszej formie przemocy wobec dzieci: porzucenie noworodka z dnia 27 czerwca 2008r.,

o)      decyzja Rady 2000/375/WSiSW z dnia 29 maja 2000r. w sprawie zwalczania pornografii dziecięcej w Internecie (Dz. Urz. UE 2000 L 138 z 9.06.2000, s. 1),

p)      rezolucja Rady Unii Europejskiej z dnia 10 czerwca 2011r. w sprawie harmonogramu działań na rzecz zwiększenia praw i ochrony ofiar, zwłaszcza w postępowaniu karnym (Dz. Urz. UE 2011 C 187 z 28.06.2011, s. 1).

 

 

 

 

Odsłony: 409